Tuesday, 23 July 2013

"၀ိသုဒၶိခုႏွစ္ပါး" (၁)

၀ိသုဒၶိခုႏွစ္ပါးတို႔မွာ
(၁) သီလ ၀ိသုဒၶိ
(၂) စိတၱ ၀ိသုဒၶိ
(၃) ဒိ႒ိ ၀ိသုဒၶိ
(၄) ကခၤါ၀ိတရဏ ၀ိသုဒၶိ
(၅) မဂၢါမဂၢဥာဏဒႆန ၀ိသုဒၶိ
(၆) ပဋိပဒါဥာဏဒႆန ၀ိသုဒၶိ
(၇) ဥာဏဒႆန ၀ိသုဒၶိ တို႔ျဖစ္ၾကသည္။

၀ိသုဒၶိဆိုသည္မွာ စင္ၾကယ္တယ္လို႔ အဓိပၸါယ္ရပါသည္။ ဘာစင္ၾကယ္ရမလဲဆိုရင္ သီလစင္ၾကယ္ရမည္။ သျဂႋဳဟ္ထဲမွာေတာ့ ပါတိေမာကၡသံ၀ရ သီလ၊ ဣျႏၵိယဘာ၀နာသီလ၊ ဣျႏၵိယသံ၀ရသီလ၊ ေနာက္ျပီးေတာ့ အာဇီ၀ပါရိ သုဒၶိသီလ၊ ပစၥယသႏၷိႆိတသီလဆိုျပီး သျဂႋဳဟ္ထဲမွာ သီလ ၄မ်ိဳးရွိေၾကာင္း ရွင္ေတာ္ျမတ္ဗုဒၶ ေဟာထားပါသည္။

ပါတိေမာကၡသံ၀ရသီလဆိုသည္မွာ ရဟန္းေတာ္ေတြ ေစာင့္သံုးသည့္သီလျဖစ္ပါသည္။
သဒၶါတရားရွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ သာသနာထဲ၀င္ျပီးေတာ့ ဘုရားသာသနာၾကည္ညိဳၾကသည္၊ သဒၶါပြားျပီးေတာ့ ရဟန္းေတြ၀တ္ၾကသည္၊ သိကၡာပုဒ္ေတြေဆာက္တည္ၾကသည္၊ တရားေတြက်င့္ၾကသည္။ အဲဒါေၾကာင့္ ရဟန္းေတာ္ေတြနဲ႔ သက္ဆိုင္ပါသည္။ သဒၶါတရားဦးစီးတဲ့ သဒၶါဗိုလ္ျဖစ္ပါသည္။

ဣျႏၵိယသံ၀ရသီလဆိုသည္မွာ ရဟန္းေတာ္မ်ား၊ လူမ်ား အားလံုးနဲ႔ သက္ဆုိင္သည္။ ဣျႏၵိယသံ၀ရဆိုတာ ဣေျႏၵေျခာက္ပါးရွိသည္။ စကၡဳေျႏၵ၊ ေသာတိေျႏၵ၊ ဃာနိေျႏၵ၊ ဇိ၀ွိေျႏၵ၊ ကာယိေျႏၵ၊ မနိေျႏၵ ဆိုတဲ့ ဣေျႏၵေျခာက္ပါး၊ သဠာယတန အခံဓါတ္ေျခာက္ပါး၊ ဣေျႏၵေျခာက္ပါး ပြားမ်ားရပါမည္။ သတိဗိုလ္ ဦးေဆာင္ပါသည္။ မ်က္စိၾကည့္တဲ့ေနရာမွာလည္း ျမင္ျပီးရင္ ပ်က္တယ္၊ ျမင္တယ္၊ ၾကားရင္လည္း ၾကားတယ္၊ နံရင္လည္း နံတယ္၊ ေမႊးရင္လည္း ေမႊးတယ္၊ စားရင္လည္း စားတယ္၊ ခ်ိဳရင္လည္း ခ်ိဳတယ္၊ သတိထားျပီးေတာ့ ၾကည့္ေန၊ အဲဒါေလးေတြ သတိထားျပီးေတာ့ မွတ္ေနတာ၊ အဲဒါ ဣေျႏၵိယသံ၀ရသီလ၊ ဣေျႏၵေစာင့္စည္းေနသည္။ အဲဒါ လူတိုင္းနဲ႔ သက္ဆိုင္သည္။ မိမိတို႔၏ စိတ္သႏၲာန္မွာေပၚေနတဲ့စိတ္ေတြ၊ အဲဒါေလးေတြကို အကဲခတ္ေနရသည္။ ဒါဆို ဣေျႏၵေျခာက္ပါးမွာ လံုျခံဳေအာင္ ေစာင့္ေရွာက္ျပီး ထားျပီးေတာ့ သတိကပ္ျပီးမွတ္ေနေတာ့ အဲဒါ ဣေျႏၵိယသံ၀ရသီလလို႔ေခၚသည္။

အာဇီ၀ပါရိသုဒၶိသီလ၊ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းနဲ႔ပတ္သက္ျပီးေတာ့ သန္႔ရွင္းရမည္၊ စင္ၾကယ္ရမည္၊ သူမ်ားအသက္ေတြသက္ျပီးေတာ့ စားတာတို႔၊ သူမ်ားဥစၥာေတြ ခိုးျပီးေတာ့ စားတာတို႔၊ လိမ္ညာလွည့္ျဖား ေသရည္ေသရက္ ေသာက္စားတာေတြ၊ ကာယကံ၊ ၀စီကံ၊ မေနာကံေတြ၊ အဲသည္လို မေကာင္းတဲ့ အျပစ္ေတြျဖစ္ေအာင္ မလုပ္ဘဲနဲ႔ ေကာင္းတဲ့ အလုပ္သာလွ်င္လုုပ္မည္၊ အသက္ေမြးတာ တရားသျဖင့္ အကုသိုလ္မပါတဲ့ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းနဲ႔ေက်ာင္းမည္၊ ရွိတာနဲ႔ ေရာင့္ရဲတင္းတိမ္ျပီးေတာ့ မွ်မွ်တတ မွန္မွန္ကန္ကန္ေလးေတြနဲ႔ ရွာေဖြျပီးေတာ့ စားေသာက္တာမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ကံငါးပါးနဲ႔လည္း သက္ဆိုင္သည္။

ပစၥယသႏၷိႆိတသီလဆိုသည္မွာ ပစၥည္းေတြသံုးေဆာင္တဲ့အခါမွာ အကုသိုလ္မျဖစ္ေအာင္၊ အလြဲသံုးစား မသံုးစြဲမိေအာင္ ေစာင့္ထိန္းျခင္းျဖစ္သည္။ ရဟန္းေတာ္ေတြနဲ႔လည္း သက္ဆိုင္ပါသည္။ အလြဲသံုးစားနဲ႔ ေလာဘေတြၾကီးျပီးေတာ့ ကိုယ့္အိမ္မွာလို အမွဳမဲ့အမွတ္မဲ့ သံုးေဆာင္ၾကမည္၊ စားေသာက္ၾကမည္ဆိုရင္ အျပစ္ျဖစ္ပါသည္။ အလွဴ ႔ရွင္ေတြအေပၚ ဣနပရိေဘာဂ ေၾကြးတင္တယ္လို႔ ေခၚဆိုပါသည္။ ေၾကြးတင္ခဲ့တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ခႏၶာနဲ႔ျပန္ေပးဆပ္ရပါလိမ့္မည္။ မစားသံုးခင္မွာ ေမတၱာအရင္ဆံုး ပို႔သင့္ပါသည္။ ပို႔ျပီးေတာ့ ပစၥေ၀ကၡဏာ ဆင္ျခင္ျပီး၊ ျဖစ္ပ်က္ရွဳျပီးေတာ့ သံုးစြဲသင့္ပါသည္။

အ႒ာကထာပါဠိေတာ္မွာလာတဲ့ သီလ ၃ မ်ိဳးရွိပါသည္။ သမၸတၱ၀ိရတီသီလ၊ သမာဒါန၀ိရတီသီလ၊ သမုေစၧဒ၀ီရတီသီလ ဆိုျပီး ၃မ်ိဳးရွိပါသည္။

သမၸတၱ၀ိရတီသီလ ဆိုသည္မွာ ဘုရားထံေတာ္မွာလည္း မေဆာက္တည္၊ ဘုန္းၾကီးဆီမွာလည္း မေဆာက္တည္ပဲနဲ႔ သည္အတိုင္းေနေနျပီး၊ သူ႔အခ်ိန္အခါေရာက္လာေတာ့မွ ေရွာင္ၾကည္တာမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ဥပမာ အေရွ ႔မွာ ေျမြတစ္ေကာင္ေတြ႔သည့္အခါမွာ၊ သူ႔အသက္ သတ္လိုက္ရင္ ငရဲၾကီးလိမ့္မည္၊ အဲသည္ေတာ့ မသတ္ဘူး၊ တုတ္ကေလးနဲ႔ေကာ္ျပီး သြားလိုရာသြားဆိုျပီး လႊတ္လိုက္မည္၊ သူ႔အသက္ သတ္ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္လိုက္သည္။ သူ႔အခ်ိန္ေရာက္လာေတာ့မွ ေရွာင္ၾကဥ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ သမၸတၱ၀ိရတီသီလလို႔ေခၚသည္။ ေရာက္လာေတာ့မွ ေရွာင္ၾကဥ္တာလည္း ကုသိုလ္ရပါသည္။

No comments:

Post a Comment